Hemoroidy
Wiele osób cierpi na dolegliwości hemoroidalne, a mimo to chorzy często mają zahamowania, aby porozmawiać o swoim „ukrytym cierpieniu” z lekarzem. Opis dolegliwości okolic odbytu dla wielu osób jest krępujący i przez to unikany. W wyniku tego dolegliwości hemoroidalne są często rozpoznane i leczone zbyt późno. Poza dużym obniżeniem komfortu życia, dochodzi często także do niepotrzebnych i przede wszystkim dających się wcześniej uniknąć komplikacji

Co to są hemoroidy? Hemoroidy to gęsty splot naczyń w błonie śluzowej odbytnicy (łac. rectum). Zadaniem tego splotu jest uszczelnianie odbytnicy razem z wewnętrznym i zewnętrznym zwieraczem odbytu. Splot znajduje się ok. 3-4 cm powyżej odbytu (łac. anus) w kanale odbytu i normalnie nie można go wyczuć palcem podczas badania.

                                          Image

O występowaniu »hemoroidów« mówimy dopiero wówczas, gdy w splocie naczyń dochodzi do zatrzymania krwi i nie może ona swobodnie znaleźć ujścia. Skutkiem tego małe tętniczki ciała jamistego transportują krew o jasno czerwonym kolorze zawierającą tlen, rozszerzają się i tworzą – najczęściej w typowych miejscach – guzkowate wypukłości w błonie śluzowej.


Rozróżnia się 4 stadia rozwoju hemoroidów:

Stopień  1 Hemoroidy nie są jeszcze widoczne i wyczuwalne na zewnątrz. Można je zobaczyć w postaci lekkich wypukłości w kanale odbytu za pomocą anoskopu/ rektoskopu. W tym stadium poza sporadycznymi jasnoczerwonymi krwawieniami nie powodują żadnych dolegliwości.

Stopień  2 Hemoroidy mogą wypadać przy próbie parcia, ale cofają się samoistnie. Towarzyszą temu dolegliwości takie jak krwawienie, świąd, pieczenie. Pacjent ma wrażenie niecałkowitego wypróżnienia, co powoduje dłuższe przebywanie w toalecie, ciągłe parcie, które z kolei zwiększa ból.

Stopień 3  Hemoroidy w tym stadium mają skłonność do wypadania nie tylko podczas wypróżniania, ale także w trakcie wysiłku fizycznego. Najczęściej pozostają stale widoczne i wyczuwalne, ale mogą być odprowadzone ręcznie. Hemoroidy 3 stopnia mogą powodować znaczny ból oraz występowanie krwawienia, świądu i sączenia.

Stopień 4  Hemoroidy 4 stopnia wypadają poza odbyt i nie dają się odprowadzić. Występują przy tym objawy takie jak: krwawienie, świąd, ból, sączenie oraz często nietrzymanie stolca.

 

Jakie są typowe objawy choroby hemoroidalnej? Typowe objawy choroby hemoroidalnej to:

·         świąd,

·         pieczenie i sączenie,

·         pozostawianie śladów stolca,

·         jasnoczerwone ślady krwi na stolcu i papierze toaletowym lub bieliźnie,

·         a także uczucie niekompletnego wypróżnienia.

Najczęściej występuje kilka objawów łącznie, które dla pacjenta są bardzo nieprzyjemne i mogą znacznie obniżyć komfort życia osoby dotkniętej tą chorobą. Nie wiadomo dokładnie, ile osób cierpi na opisane dolegliwości. Przypuszcza się, że co trzecia osoba po 30 roku życia sporadycznie lub często cierpi na hemoroidy.
Wiadomo jednak, że znaczna część osób starszych dotknięta jest tą dolegliwością. U większości pacjentów hemoroidy nie powodują początkowo wielu dolegliwości. Zauważa się je dopiero, gdy widoczne stają się ślady jasno czerwonej krwi  na stolcu. Pieczenie, egzemy, świąd i uczucie niecałkowitego wypróżnienia mogą być kolejnymi symptomami hemoroidów. Skóra wokół ujścia odbytnicy jest bardzo wrażliwa. Łatwo dochodzi tam do podrażnień, skaleczeń lub zapalenia. W ten sposób może dojść np. do powstania szczeliny odbytu. Pod pojęciem tym rozumiemy głębokie pęknięcie lub owrzodzenie śluzówki odbytnicy, w którym w miarę upływu czasu może dojść do zapalenia. Szczelina może powodować ostry ból oraz często nieznaczne krwawienie. W okolicy odbytu dochodzi często także do powstania egzemy okołoodbytniczej (zapalna choroba skóry w okolicy odbytu) oraz  łagodnych guzkowatych płatków skóry

Nie zawsze są to hemoroidy Przyczyną krwawienia, bólu, świądu w okolicy odbytu nie zawsze muszą być hemoroidy.  Za tymi objawami mogą kryć się także poważne schorzenia. Tylko badanie lekarskie może wykluczyć takie podejrzenie.

Badanie lekarskie. Zanim lekarz przystąpi do badania konieczne jest oczyszczenie jelita za pomocą środka do płukania jelit lub przeczyszczającego. Lekarz uważnie bada palcem zewnętrzną okolicę odbytu oraz kanał odbytu. Pacjent powinien w tym momencie rozluźnić mięśnie. Im mięśnie będą mniej napięte, tym szybciej i bezboleśniej przebiegnie badanie. Jeżeli konieczne będzie także badanie anoskopem rektoskopem lub kolonoskopia, pacjent zostanie o tym poinformowany. Dla niektórych pacjentów badanie tego typu jest krępujące. W praktyce lekarskiej jednakże jest to jedno z badań rutynowych. Tylko dokładne badanie pozwoli lekarzowi poznać pełny obraz choroby oraz zastosować odpowiednie leczenie.

 

Jak zapobiegać chorobie hemoroidalej? Prawidłowe odżywianie się, zbilansowana dieta jest kluczowym elementem w zapobieganiu dolegliwościom hemoroidalnym. Między odżywianiem a hemoroidami istnieje ścisły związek. W przypadku występowania dolegliwości hemoroidalnych należy zrobić wszystko, aby wypróżnianie odbywało się w naturalny sposób oraz aby jelito pozostało zdrowe. Pożywienie bogate w błonnik, z małą zawartością tłuszczy i ostrych przypraw wspomaga regularne wypróżnianie, dzięki czemu miękki stolec nie podrażnia błony śluzowej odbytu. Zrezygnować powinno się natomiast z białego pieczywa, słodyczy, tortów śmietanowych oraz ciast. Zadbać należy również o wystarczającą ilość napojów (2-3 litry wody mineralnej, herbaty owocowej lub ziołowej) oraz ograniczyć spożycie alkoholu i kawy. Należy również ograniczyć środki spożywcze oraz używki powodujące zaparcia, takie jak czekolada, cola, kakao oraz czarna herbata. Potrawy powodujące silnie wzdęcia np. rośliny strączkowe, cebula, kapusta itp. rzadko powinny być częścią menu.

Styl życia. Wygoda nie jest odpowiednia dla dolegliwości hemoroidalnych. Siedzenie w samochodzie, na rowerze, w fotelu przed telewizorem czy na krześle w biurze sprzyjają powstawaniu dolegliwości hemoroidalnych. Wygoda to początek wszelkich cierpień. Przy hemoroidach ruch jest niezbędny. Wędrówki piesze, gimnastyka czy pływanie stanowią dobrą alternatywę. Z kolei jogging, tenis i skoki nie są odpowiednie, gdyż przeciążają nadmiernie mięśnie dna miednicy, na skutek czego dolegliwości mogą się nasilić. Osoby dotknięte dolegliwościami hemoroidalnymi powinny częściej chodzić po schodach niż używać windy, robić drobne zakupy pieszo, a nie przy użyciu samochodu. Dużo ruchu przy każdej sposobności jest bardzo wskazane. Siedząc można również ćwiczyć: mocno napinając mięsień zwieracza odbytu, chcąc jakby zahamować parcie na stolec, policzyć do 10 i rozluźnić mięsień. Ćwiczenie można powtarzać w ciągu dnia w miarę możliwości 30-40 razy. Można je wykonywać wszędzie zupełnie niezauważenie. Efekty można jednak zaobserwować dopiero po kilku tygodniach, dlatego regularne i długotrwałe ćwiczenie jest bardzo ważne.

Zdrowe odżywianie, dużo ruchu i wytrwały trening mięśnia zwieracza oraz konsekwentna higiena okolic odbytu przyczyniają się do sukcesu terapii i zapobiegają nowym dolegliwościom. Ten, kto raz cierpiał na hemoroidy, musi niestety zawsze się z tym liczyć. Dlatego wczesna i celowa profilaktyka ma bardzo duże znaczenie.

Leczenie choroby hemoroidalnej